childrens art


کودک سه ساله

پسران و دختران سه ساله ، عموما لمس کردن مواد با دستها را بسيار لذت بخش می دانند و از انجام يک کار به طور مکرر لذت می برند . شايد با اين کار خود را متقاعد می کنندکه نحوه ی انجام کار را می دانند و شايد هم تنها تجربه ی لذت بخشی را تکرار می کنند . معمولا رنگهای روی کاغذشان را با گذاشتن رنگی روی رنگی ديگر تغيير می دهند، تا اينکه نتيجه سطحی قهوه ای رنگ می شود . گرچه اين کار برای بزرگسالان چندان جالب نيست ، اما سبب رشد قدرت کودک در تغيير رنگها می شود و اين بخش مهمی از آموزش است . گرچه کودک در سه سالگی گاهی تا يک ساعت بر هر يک از کارها متمرکز می شود ، اما علاقه ی اکثر آنها به انجام کار فقط از حدود پنج تا بيست دقيقه است .


پاتته آ عسگری

کودکان چگونه خلق می کنند .

کودکان خرد سال با استفاده از ابزار مختلف و با به کار گيری تصورات ذهنی شان به طور ناخودآگاه نقاشی ميکنند. شکلهايی که می سازند بيشتر اوقات برای بزرگسالان مفهومی ندارد و صرفا ترکيبی از رنگها و خطها هستند ، اما برای خود آنها دارای مفاهيم خاصی می باشد . کودک معمولا به نتيجه کار نمی انديشد ، بلکه مراحل کار برای او جذاب است چرا که در فرايند نقاشی دائما دست به تجربيات جديد می زند . اختلاط رنگها ، ترکيب خطوط و....    تجربه ای که کودک در کارش به دست می آورد ، شايد به طور دائم در نقاشی هايش تکرار شود و اين تکرار گاه با بيان احساسات همراه است . کودکان در طول فرايند نقاشی با ترکيب رنگها ، به خلق رنگهای جديدی دست می زنند و اين ساخت رنگ جديد تبديل به ماجرايی واقعی می گردد .

تنوع شيوه های کاری کودکان در رنگ آميزی فراوان است . گروهی از ضربه های منقطع قلم مو استفاده می کنند و گروهی رنگ آميزی خطی به کار می برند . برخی نيز به صورت تکه ای رنگ آميزی می کنند . وقتی کودک تشويق شود که به شيوه خاص خود کار کند ، مستقل بار خواهد آمد .  در نتيجه نه تنها در خواست کمک کمتری می کند بلکه کمتر گيج می شود و آسانتر و با جسارت بيشتری کار می کند . وقتی کودک رنگها را تجربه کرد و با ترکيب آنها آشنا شد ، کم کم نسبت به اشياء پيرامون خود و رنگهای آنها حساس تر می شود .نسبت به رنگ پوشش خود علاقه نشان می دهد . به طور مثال ، رنگ شال آبی خود را به مربی نشان می دهد ونيز از ساختن رنگ پيراهنش با ترکيب رنگها لذت می برد . تحقيقات نشان می دهد بعد از شروع نقاشی ، کودکان علاقه بيشتری به رنگها در خانه و انتخاب رنگهای جديد برای ديوار اتاق و وسايل منزل نشان می دهند . توانايی در بيان احساسات و افکار در اين مرحله در نقاشی ها بارز است .

گاهی گامهای کودکان ، غير قابل پيش بينی است و به جای جلو رفتن ، چند گامی به عقب بر می دارند . اما اين موضوع نبايد افت تلقی شود ، زيرا شايد ممارستی جديد با زمينه پرتلاشتری باشد .

از آنجا که دو کودک هيچگاه مشابه هم نيستند ، غير ممکن است آنها را به طور کامل دسته بندی کنيم ، چرا که کودکان بسياری در سه سالگی مانند پنج ساله ها و کودکان زيادی در پنج سالگی مانند سه ساله ها ، نقاشی می کشند . اين نه نشان از عقب ماندگی دارد و نه نشان از برتری . اين مساله تنها نشان دهنده بيان هنری بر اساس تجربه، مشاهده و بلوغ متفاوت انهاست . 


پاتته آ عسگری

 

ماندالا :

نمودار رمزی کيهان ؛ که معمولا به شکل دايره ای تقسيم شده به چهار بخش مجزا ، و يا در بر گيرنده ی صور متعدد از يک تمثال است . طرحهای نمادينی از اين گونه به خصوص در هنر بودايی و هنر هندو متداول بوده اند .

                                                         دايره المعارف هنر - رويين پاکباز

 


پاتته آ عسگری

 

محققین فرایند رشد تصویری کودکان، از ژان پیاژه و لوکه تا رودرا گلوک وگلین وی توماس و انجل سیلکر ، همگی بر این عقیده استوارند که کودکان مراحل رشد تصویری خود را از خط خطی شروع کرده و به تصاویر موضوعی و روایی ، دست پیدا می کنند .
کودکان خود توضیحی بر آنچه بر آنها می گذرد ندارند و مشخصا این مراحل به صورت فطری ، سرشتی و شعوری صورت می پذیرد . قابل ذکر است تمام کودکان دنیا این فرایند را پشت سر می گذارند  .
طبق تحقیقات محققی به نام گلوک و جمع آوری بیش از یک میلیون نقاشی از کودکان از دوران نوزادی تا دوازده سالگی ، مراحل رشد تصویری کودکان به شرح زیر می باشد :
الف . سه دوره خطخطی
ب . ترسیم دیاگرام ها یا سطوح
ج . ماندالا
د . خورشید
ه . انسان
و . خانه ، گیاهان و .....
آنچه در این مقاله عنوان می شود متمرکز بر دوره ی ماندالاهای کودکان و رابطه ی ان با هنر بزرگسالان است .
به دور از طرح مسئله ی خط خطی و چگونگی مراحل آن ، با تنوعی از ساختارهای خط خطی در آثار کودکان ، از حدود هجده ماهگی به بعد روبه رو هستیم . توده های خط خطی با در نظر گرفتن محیط آن خود دارای شکل های متنوعی است ، شامل : مربع ، مثلث ، دایره و اشکال غیر هندسی یا ارگانیک و گونه های گوناگونی از آنها .
از متداول ترین ساختارهای خط خطی توده های دایره شکل هستند که با علامت صلیب عمودی و یا مورب همراه هست که گاهی توده های دایره ای ، جای خود را به دیگر اشکال مذکور می دهند .
این اشکال با سطوح هندسی و غیر هندسی ، همراه این صلیب های راز آمیز در ترکیب ها و تلفیق های بی نهایت ، مجموعه هایی را در آثار کودکان به وجود می آورند که از نظر بصری قابلیت های بررسی به عنوان فرم واحد و هم در ارتباط با صفحه یا کادر ، قابل تعمق می باشند .
هنگامی که کودک شروع به ساخت مجموعه ها می کند ، مانند هنرمندی است که با فهرستی از ایده های بصری به این کار دست می زند  . تعداد مجموعه های ممکن بیشمار است و کودکی که فرصت خط خطی آزادانه را دارد و غالبا سن او بین دو تا چهار سال می باشد ، به طور معمول مجموعه های پیچیده بسیاری را خواهد ساخت . او سبک فردی خود را برای ساخت آنها توسعه خواهد داد .
آنچه مجموعه را از تبدیل شدن به شکلهای نامنظم و به هم ریخته حفظ می کند ، ترجیح ذاتی کودک به نظم و هماهنگی است . از اشکال و ساختارهای مشخص در این مجموعه ها حضور دایره و تلفیق آن با علامت صلیب است که " ماندالا " نام دارد .
در تفکر شرق ، برای ساختارهای گوناگون خط به طور عمده شکلهای هندسی  هم مرکز این واژه به کار می رود .
ماندالا لغتی هندسی است و در زبان سانسکریت معنی دایره می دهد ، در نقاشی کودکان ماندالا نقطه ی عطفی است که دوران غیر تصویری ( انتزاعی ) را به دوره تصویری کودک مربوط می سازد . ماندالا در تفکر مشرق زمین به عنوان سمبلی از جهان محسوب می شود ، در روانشناسی یونگ ، ماندالا نشانگر وحدت وجود یا نا خود آگاه جمعی است .  همچنین یونگ معتقد است یک اصلاح روانشناسی برای ساختار مغز ، به دور از هر گونه تفاوت نژادی است .
همانطور که اشاره شد ، کودک در سه سال اول زندگی خود ، اشکال مربع، مثلث و دایره را رنگ آمیزی کرده و کنار هم می گذارد . شکل ماندالای دایره ای ، ساده تر ، کاملتر و در ارتباط بیشتر با دنیای خارج است .
به عقیده یونگ ، یک پارچگی دایره ، نماد آسمان و مربع ، نماد زمین که با اتحاد چهار عنصر آب، باد ، خاک و آتش ایجاد شده در ماندالا منعکس است و این علائم و سمبل ها نشان دهنده ی مغز یکسانی است که در همه ی انسانها وجود دارد .
ماندالا چهار نوع تکرار از یک وضعیت است که از نظر تصویری ، هم وحدت و هم کثرت و هم خرد را نشان می دهد و در همه جا و در همه ی زمان ها دیده می شود .
ماندالاها دلیل از سهم سوابق بصری کودکی در دیدگاه زیبا شناسی بزرگ سالی هستند . به همین دلیل است که هم بزرگسالان و هم کودکان در برابر ماندالا واکنش نشان می دهند . ماندالا نخستین دلیل تعادل کلی است . و شاید می بایست آن را در خاطره ی ازلی و ابدی بشر جستجو کرد .
حضور نقوش انتزاعی در هنر اقوام و ملل مختلف دنیا خود گواهی بر ارتباط زیبایی شناسی هنر کودکان و بزرگسالان می باشد .

پاتته آ عسگری

 

آقای ساسان عاصی از کمکهاتون سپاسگزارم


پاتته آ عسگری

 

چقدر لذت بخش بود تجربیاتی که در کلاس « هنر در دنیای کودکان »، در دانشگاه داشتیم . چقدر آرمانهایمان والا بودند. حس نزدیکی به کودکان غوغا می کرد . دنیایشان ، تفکرشان ، دیدشان ....

بچه ها به کلاس می آمدند و ما روی رفتارهایشان متمرکز می شدیم . از دیدشان به دنیا می نگریستیم . کلاس پر بود از افکار کودکانه . پر بود از تصمیمات تازه . پر بود از هیاهوی کودکی .

ترم به پایان رسید، زمان پیاده کردن آرمانها بود . با دلی سرشار از امید وارد دنیایشان شدیم .

دلتنگی ها شروع شد . کم لطفی به ظاهر دوستداران هنر، کاملا مشهود بود . دوستدارانی که قید و بند ذهنیشان به اعماق تصورات ذهنی کودکان نفوذ کرده بود . ویرایشش کاری بود بس دشوار . آغازیدیم . یاری دهید تا بتوانیم دنیای خیالیشان را گسترده کنیم . تا بتوانیم ذهن سیالشان را پویا کنیم و دیگر بار کودکانی خلاق پرورش دهیم .


پاتته آ عسگری

 

این وبلاگ متعلق به pantea asgari می باشد
پاتته آ عسگری